🧠 HIỂU VỀ FoMO: ĐỪNG ĐỂ “HỘI CHỨNG SỢ BỎ LỠ” ĐIỀU KHIỂN CUỘC SỐNG CỦA BẠN

“Hãy trân trọng 5 phút lướt điện thoại giải trí vì 15 phút đó là 2 tiếng đáng giá nhất”.

Đằng sau câu nói đùa quen thuộc này có thể là một trải nghiệm mà rất nhiều người trong thời đại số từng gặp phải: cảm giác sợ mình đang bỏ lỡ điều gì đó nếu ngừng cập nhật.

Bạn đã bao giờ cầm điện thoại lên chỉ để kiểm tra “một chút”, nhưng rồi lại dành hàng chục phút lướt mạng xã hội, thậm chí hàng giờ đã trôi qua lúc nào không hay?

Hay đôi khi, bạn đã bao giờ cảm thấy bồn chồn khi thấy bạn bè đi chơi, tham gia một xu hướng mới hay đạt được điều gì đó mà mình chưa có?

Những trải nghiệm ấy có thể liên quan đến FoMO – nỗi sợ bỏ lỡ những trải nghiệm, sự kiện hoặc kết nối mà người khác đang có.

❓ FoMO là gì?

FoMO (Fear of Missing Out) được hiểu là cảm giác lo lắng thường trực rằng người khác đang có những trải nghiệm tích cực mà mình không được tham gia (Przybylski và cộng sự, 2013). Trong bối cảnh mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, FoMO còn có thể xuất hiện khi chúng ta liên tục theo dõi cuộc sống của người khác trên Internet và cảm thấy lo lắng vì mình đang “chậm hơn”, “ít hơn” hoặc “bỏ lỡ điều gì đó” (Tanhan và cộng sự, 2022).

Thực tế, FoMO là một trải nghiệm khá phổ biến. Ai trong chúng ta cũng có thể từng cảm thấy tiếc nuối khi không tham gia một cuộc gặp gỡ, một xu hướng mới hay một cơ hội nào đó. Tuy nhiên, khi nỗi sợ này bắt đầu chi phối cảm xúc, hành vi và cách chúng ta sử dụng thời gian mỗi ngày, nó có thể ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe tâm thần và chất lượng cuộc sống.

💡 Điều gì khiến chúng ta dễ mắc kẹt trong FoMO?

Liệu FoMo đơn thuần là “nghiện điện thoại”, “không biết kiểm soát bản thân”, hay đến từ nguyên nhân sâu xa nào khác?

🔹Xu hướng so sánh bản thân với người khác: Con người có xu hướng tự đánh giá bản thân thông qua việc so sánh với những người xung quanh (Ivantchev & Ivantcheva, 2024). Vì vậy, khi thấy bạn bè lần lượt đi du lịch, đạt được thành tích mới hay chia sẻ những cột mốc đáng nhớ trong cuộc sống, chúng ta có thể dễ nảy sinh cảm giác rằng mình đang chậm hơn, kém hơn hoặc bỏ lỡ một điều gì đó quan trọng.

🔹Sự hiện diện liên tục của mạng xã hội: Nếu trước đây chúng ta chỉ biết đến cuộc sống của người khác qua những cuộc gặp gỡ hay câu chuyện được kể lại, thì ngày nay mạng xã hội cho phép chúng ta tiếp cận những “tin nổi bật” ấy gần như mọi lúc. Chỉ cần vài phút lướt Facebook, Instagram hay TikTok, chúng ta có thể nhìn thấy một người vừa được thăng chức, một người đang đi du lịch và một người khác vừa đăng ảnh hạnh phúc bên gia đình. Việc thường xuyên tiếp xúc với những hình ảnh đã được chọn lọc này có thể khiến chúng ta vô tình so sánh những ngày bình thường của mình với những khoảnh khắc đặc biệt của người khác (Ivantchev & Ivantcheva, 2024).

🔹Nhu cầu được kết nối và thuộc về: Mong muốn được yêu thương, được kết nối và cảm thấy mình thuộc về một nhóm là những nhu cầu tâm lý rất tự nhiên của con người. Vì vậy, khi biết bạn bè tụ tập mà mình không thể tham gia, hoặc khi thấy cuộc trò chuyện của mọi người đang diễn ra sôi nổi mà mình không theo kịp, cảm giác tiếc nuối hay bị bỏ lại phía sau là điều hoàn toàn dễ hiểu (Fitria và cộng sự, 2023).

🔹 FoMO có thể ảnh hưởng đến cuộc sống như thế nào?

Việc liên tục cập nhật thông tin và so sánh bản thân với người khác có thể khiến chúng ta dễ rơi vào trạng thái căng thẳng, lo âu hoặc cảm thấy cô đơn hơn (Tanhan và cộng sự, 2022; Ivantchev & Ivantcheva, 2024). Nhiều người cũng hình thành thói quen kiểm tra điện thoại ngay trước khi ngủ hoặc ngay khi vừa thức dậy, từ đó ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ (Tanhan và cộng sự, 2022).

Bên cạnh đó, FoMO còn có thể khiến chúng ta khó tập trung vào công việc, học tập hay những cuộc trò chuyện đang diễn ra trong đời thực. Đôi khi, chúng ta dành quá nhiều sự chú ý cho những gì đang xảy ra trên màn hình mà vô tình bỏ lỡ những kết nối và trải nghiệm ngay trước mắt mình (Fitria và cộng sự, 2023).

Về lâu dài, việc liên tục chạy theo cảm giác “không muốn bỏ lỡ” cũng có thể khiến chúng ta đưa ra những quyết định bốc đồng trong mua sắm hoặc cố gắng làm quá nhiều thứ cùng lúc chỉ để theo kịp người khác (Ivantchev & Ivantcheva, 2024). Chẳng hạn, chúng ta có thể mua một món đồ chỉ vì thấy nhiều người đang sở hữu nó, vội vàng chốt đơn trong các đợt giảm giá vì sợ “hết cơ hội”, đăng ký quá nhiều khóa học hoặc trải nghiệm chỉ vì lo rằng mình sẽ bị bỏ lại phía sau nếu không tham gia.

🌱 Làm thế nào để sống chủ động hơn trước FoMO?

🔹 Nhắc nhở bản thân rằng mạng xã hội thường chỉ phản ánh một phần cuộc sống: Những hình ảnh về thành công, niềm vui hay các trải nghiệm đáng nhớ thường là những khoảnh khắc đã được chọn lọc để chia sẻ (Littman-Ovadia & Russo-Netzer, 2024). Việc nhìn thấy chúng mỗi ngày không có nghĩa là cuộc sống của người khác luôn hoàn hảo, cũng như không đồng nghĩa với việc cuộc sống của chúng ta đang kém giá trị hơn.

🔹 Tạm dừng trước khi phản ứng với mọi thông báo: Khi cảm thấy thôi thúc phải kiểm tra điện thoại ngay lập tức, hãy dành vài giây để tự hỏi: “Mình đang thực sự cần điều gì lúc này?” (Alutaybi và cộng sự, 2020). Đôi khi, điều chúng ta cần là nghỉ ngơi, tập trung vào công việc hoặc hiện diện trong cuộc trò chuyện đang diễn ra trước mắt.

🔹 Tập trung nhiều hơn vào những trải nghiệm ở hiện tại: FoMO thường kéo sự chú ý của chúng ta đến những điều đang diễn ra ở nơi khác. Ngược lại, việc dành thời gian cho một bữa ăn, một cuộc trò chuyện hay một hoạt động mình yêu thích có thể giúp chúng ta kết nối nhiều hơn với cuộc sống đang diễn ra ngay lúc này (Littman-Ovadia & Russo-Netzer, 2024).

🔹 Cho phép bản thân không phải tham gia mọi thứ: Không ai có thể có mặt ở mọi nơi, theo kịp mọi xu hướng hay nắm bắt mọi cơ hội. Đôi khi, việc chủ động lựa chọn điều phù hợp với giá trị và nhu cầu của bản thân quan trọng hơn việc cố gắng không bỏ lỡ bất kỳ điều gì (Littman-Ovadia & Russo-Netzer, 2024).

Có thể hiểu rằng, như nhà triết học Khắc kỷ Seneca từng viết: “Hạnh phúc không đến từ việc liên tục lo lắng về tương lai hay bị cuốn theo những điều người khác đang có, mà từ khả năng trân trọng những gì đang hiện diện trong cuộc sống của mình”. Khi hài lòng với những giá trị mình đang có và sống trọn vẹn với hiện tại, chúng ta có thể bớt bị chi phối bởi nỗi sợ bỏ lỡ và tìm thấy sự bình yên từ chính bên trong bản thân.

Tài liệu tham khảo:

Alutaybi, A., Al-Thani, D., McAlaney, J., & Ali, R. (2020). Combating Fear of Missing Out (FoMO) on Social Media: The FoMO-R Method. International journal of environmental research and public health, 17(17), 6128. https://doi.org/10.3390/ijerph17176128

Fitria, N., Hadromi, F. A., & Ekmarinda, E. Y. (2023). FOMO and its effect on Gen Z performance. In Advances in economics, business and management research/Advances in Economics, Business and Management Research (pp. 142–146). https://doi.org/10.2991/978-94-6463-346-7_27

Ivantchev, B., & Ivantcheva, M. (2024). FOMO effect: social media and online traders. Journal of Management and Financial Sciences, 48. https://doi.org/10.33119/jmfs.2023.48.4

Littman-Ovadia, H., & Russo-Netzer, P. (2024). Exploring the lived experience and coping strategies of Fear of Missing Out (FoMO) among emerging adults. Current Psychology, 43(42), 32665–32685. https://doi.org/10.1007/s12144-024-06793-w

Przybylski, A. K., Murayama, K., DeHaan, C. R., & Gladwell, V. (2013). Motivational, emotional, and behavioral correlates of fear of missing out. Computers in Human Behavior, 29(4), 1841–1848. https://doi.org/10.1016/j.chb.2013.02.014

Tanhan, F., Özok, H. İ., & Tayiz, V. (2022). Fear of Missing Out (FoMO): A current review. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 14(1), 74–85. https://doi.org/10.18863/pgy.942431

—

Thông tin liên hệ:

MINDCARE VIỆT NAM

🌐Website: https://mindcare.vn/

☎ Hotline 1: 0866.13.5885 (dành cho khách hàng cá nhân)

☎ Hotline 2: 0877.16.33.66 (dành cho khách hàng tổ chức)

️⛳TP.Hà Nội: Số 22, Ngõ 99 Nguyễn Tuân, Q.Thanh Xuân

️⛳TP.HCM: Lầu 6 & 7 Tòa nhà Ba Niềm, 35 Hoàng Diệu, Quận 4

📩 Email:

✔ psychologist@mindcare.vn (tuyển dụng, thực tập, trao đổi chuyên môn, liên hệ hợp tác…)

✔ contact@mindcare.vn (Khách hàng cá nhân)

✔ eap@mindcare.vn (Khách hàng tổ chức)